Data aktualizacji: 06.02.2021
lek. Michał Długaszek
Konsultacja merytoryczna: lek. Michał Długaszek
Absolwent Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach na Wydziale Lekarskim w Zabrzu.
Numer Prawa Wykonywania Zawodu: 3405468

Yaz to lek należący do grupy antykoncepcyjnych środków doustnych. Zawiera on 2 syntetyczne hormony sterydowe: etynyloestradiol oraz drospirenon. Zaliczany jest do preparatów jednofazowych z uwagi na stałą zawartość substancji czynnej w każdej tabletce leku. Jakie są właściwości leku Yaz i na czym polega jego działanie? Czy rozpoczynając kurację z zastosowaniem tego preparat wzrasta ryzyko wystąpienia skutków ubocznych? Jakie są przeciwwskazania do stosowania tego leku?

Yaz – opis i właściwości leku

Lek Yaz to preparat antykoncepcyjny, zaliczany do środków złożonych z uwagi na zawartość hormonów z grupy estrogenów oraz progestagenów. Przeznaczony jest on do stosowania doustnego. Środek ten wydawany jest na receptę po wcześniejszej konsultacji lekarskiej oraz indywidualnej ocenie czynników ryzyka u pacjentki (zwłaszcza ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej).

Działanie tego leku opiera się na kilku mechanizmach:

  • hamuje on dojrzewanie pęcherzyków Graafa, a tym samym blokuje owulację,
  • wpływa na zmianę właściwości błony śluzowej macicy, co dodatkowo utrudnia zagnieżdżenie się zarodka w błonie śluzowej macicy,
  • wpływa na zmianę właściwości śluzu szyjkowego, co w efekcie utrudnia przemieszczanie się plemników,
  • wpływa na zmniejszenie perystaltyki jajowodów.

Oba hormony – zarówno drospirenon, jak i etynyloestradiol – szybko się wchłaniają z przewodu pokarmowego. Są – odpowiednio – niemal całkowicie i całkowicie metabolizowane oraz wydalane wraz z kałem i moczem w postaci metabolitów.

Skład i dawkowanie leku Yaz

Skład

1 opakowanie leku Yaz zawiera 2 rodzaje tabletek: z zawartością substancji czynnych (24 tabletki w kolorze różowym) oraz bez zawartości substancji czynnych (4 tabletki w kolorze białym). Tabletki z zawartością substancji czynnych zawierają:

  • substancje czynne:
  • etynyloestradiol (0,02 mg),
  • drospirenon (3 mg).

Dawkowanie

Lek Yaz należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza oraz producenta (wszystkie właściwości leku zostały umieszczone na ulotce dołączonej do opakowania). W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości należy się skontaktować z lekarzem lub farmaceutą.

Preparat przeznaczony jest do stosowania doustnego. Codziennie, o stałej porze dnia, należy przyjąć 1 tabletkę leku, którą można popić niewielką ilością płynu. Tabletki należy stosować zgodnie z kolejnością zaznaczoną na blistrze. Stosowanie leku rozpoczynamy od przyjmowania tabletek aktywnych, z zawartością substancji czynnych i kontynuujemy to przez 24 dni. Ostatnie 4 dni przyjmuje się tabletki tzw. placebo, bez zawartości substancji czynnych. Najczęściej 2-3 dni od rozpoczęcia przyjmowania nieaktywnych tabletek powinno wystąpić krwawienie z odstawienia. Pomiędzy każdym kolejnym opakowaniem nie należy robić przerw, niezależnie od tego czy krwawienie z odstawienia się zakończyło czy trwa nadal.

Wskazania i przeciwwskazania do stosowania leku Yaz

Wskazania do stosowania leku

  • doustna antykoncepcja hormonalna przeznaczona dla kobiet w wieku rozrodczym. Decyzja o zapisaniu preparatu zostaje podjęta przez lekarza po uprzedniej indywidualnej ocenie czynników ryzyka, a zwłaszcza ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Przeciwwskazania do stosowania leku

  • nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczej leku,
  • występowanie zakrzepów krwi: zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej lub zakrzepów w innych narządach obecnie lub w przeszłości,
  • występowanie zaburzeń, które mają wpływ na krzepliwość krwi tkj. niedobór białka C lub białka S,
  • planowany zabieg chirurgiczny lub długotrwałe unieruchomienie,
  • przebyty zawał serca lub udar,
  • dławica piersiowa lub przemijający napad niedokrwienny,
  • wysokie ryzyko wystąpienia zakrzepu w tętnicy (ciężka cukrzyca, bardzo wysokie ciśnienie krwi, bardzo wysokie stężenie tłuszczów we krwi, hiperhomocysteinemia),
  • występowanie migreny z „aurą” obecnie lub w przeszłości,
  • występowanie (obecnie lub w przeszłości) choroby wątroby, do momentu aż parametry czynności wątroby nie powrócą do prawidłowych wartości,
  • występowanie zaburzeń czynności nerek,
  • nowotwór wątroby (obecnie lub w przeszłości),
  • nowotwór piersi lub narządów płciowych (obecnie lub w przeszłości),
  • krwawienia z dróg rodnych, których przyczyny nie są znane,
  • równoległe stosowanie:
    – leków przeciwwirusowych, które zawierają ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir.

Skutki uboczne związane ze stosowaniem leku Yaz

Stosowanie leku Yaz – podobnie jak stosowanie innych leków o działaniu antykoncepcyjnym – niesie ze sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Do najczęściej występujących zalicza się:

występujące często (do 1 na 10 osób):

  • ból głowy,
  • ból brzucha,
  • ból piersi,
  • powiększenie piersi,
  • bolesne miesiączki,
  • nieregularne miesiączki,
  • wahania nastroju,
  • trądzik,
  • wzrost masy ciała,

występujące niezbyt często (do 1 na 100 osób):

  • zawroty głowy,
  • stany depresyjne,
  • nerwowość,
  • senność,
  • migrena,
  • parestezje,
  • dolegliwości bólowe: ból gardła, ból brzucha, szyi, pleców, kończyn, ból w miednicy, skurcze mięśni,
  • żylaki,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • dolegliwości ze strony układu pokarmowego: wymioty, niestrawność, wzdęcia, nieżyt żołądka, biegunka,
  • trądzik, świąd, wysypka, opryszczka,
  • zakażenia grzybicze,
  • upławy,
  • zapalenie pochwy,
  • krwawienia z macicy lub pochwy,
  • zaburzenia miesiączkowania (bolesne lub skąpe miesiączki, krwotok miesiączkowy),
  • suchość pochwy,
  • nieprawidłowy rozmaz szyjkowy,
  • powiększenie piersi,
  • torbiele piersi,
  • uderzenia gorąca,
  • spadek libido,
  • osłabienie,
  • wzmożona potliwość,
  • obrzęki,
  • wzrost/spadek masy ciała,
  • wzrost apetytu,
  • problemy ze snem,
  • problemy ze wzrokiem,
  • zakrzep krwi,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • zakażenie pęcherza moczowego,
  • nagłe zaczerwienienie twarzy,

występujące rzadko (do 1 na 1000 osób):

  • kandydoza,
  • trombocytopenia,
  • reakcja alergiczna,
  • zaburzenia endokrynologiczne,
  • wzrost/brak apetytu,
  • hiperkaliemia,
  • hiponatremia,
  • bezsenność,
  • dreszcze,
  • problemy z narządem wzroku: zapalenie spojówek, zespół suchego oka, choroby oka,
  • brak orgazmu,
  • tachykardia,
  • zapalenie żył,
  • choroby tętnic,
  • krwawienia z nosa,
  • omdlenia,
  • powiększenie obwodu brzucha,
  • uczucie pełności w żołądku oraz jelitach,
  • przepuklina rozworu przełykowego,
  • kandydoza jamy ustnej, suchość jamy ustnej
  • zaparcia,
  • ból pęcherzyka żółciowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego,
  • ostuda, egzema, trądzikowate zapalenie skóry, suchość skóry, rumień guzowaty, zaburzenia skóry, rozstępy na skórze, kontaktowe zapalenie skóry, światłoczułe zapalenie skóry, guzki skórne,
  • łysienie/nadmierne owłosienie,
  • ból odczuwany podczas stosunku płciowego, krwawienie po stosunku,
  • zapalenie sromu/pochwy,
  • torbiel piersi, rozrost piersi, nowotwór piersi,
  • polip szyjki macicy, zanik błony śluzowej trzonu macicy, powiększenie macicy, torbiel jajnika,
  • spadek wagi,
  • złe samopoczucie,
  • częstotliwość występowania nie jest znana:
  • nadwrażliwość,
  • rumień wielopostaciowy,
  • żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • ostre/przewlekłe zaburzenia czynności wątroby,
  • nowotwory wątroby,
  • ostuda,
  • obrzęk naczynioruchowy,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • padaczka,
  • migrena,
  • mięśniaki macicy,
  • porfiria,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • opryszczka ciężarnych,
  • zespół hemolityczno-mocznicowy,
  • pląsawica Sydenhama,
  • żółtaczka cholestatyczna,
  • wzrost ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy.

Środki ostrożności związane ze stosowaniem leku Yaz

Stosowanie leku Yaz niekiedy wiąże się z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Do sytuacji szczególnych, które wymagają skonsultowania się z lekarzem, zaliczają się:

  • występowanie raka piersi (obecnie lub w przeszłości, u pacjentki lub w bliskiej rodzinie),
  • choroba wątroby,
  • choroba pęcherzyka żółciowego,
  • cukrzyca,
  • depresja,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • zespół hemolityczno-mocznicowy,
  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa,
  • stwierdzony podwyższony poziom tłuszczów we krwi lub dodatni wywiad rodzinny dla tej choroby,
  • planowany zabieg chirurgiczny lub długotrwałe unieruchomienie,
  • okres bezpośrednio po porodzie (ryzyko wystąpienia zakrzepów krwi),
  • zakrzepowe zapalenie żył powierzchniowych,
  • żylaki,
  • padaczka,
  • choroba, która po raz pierwszy, wystąpiła w czasie ciąży lub wcześniej (niezależnie od ciąży) podczas stosowania hormonów płciowych,
  • opryszczka ciężarnych,
  • pląsawica Sydenhama,
  • ostuda,
  • dziedziczny obrzęk naczynioruchowy.

Źródła

X