Salbutamol

Salbutamol jest to lek, którego działanie polega na rozszerzaniu oskrzeli. Preparat ten wykorzystywany jest w alergologii oraz przy chorobach płuc. Substancją czynną leku jest salbutamol. Preparat ten występuje w różnych postaciach m.in. jako roztwór do wstrzykiwań czy aerozol wziewny.

Działanie Salbutamol

Lek Salbutamol stosowany jest w leczeniu chorób płuc oraz w alergologii. Działanie tego preparatu polega na rozszerzaniu oskrzeli, a także na rozkurczaniu mięśni gładkich oskrzeli.

Substancją czynną leku jest salbutamol, który zaliczany jest do grupy tzw. beta2-mimetyków. Mechanizm działania leku polega na aktywacji receptorów adrenergicznych typu beta2 z mięśniach gładkich oskrzeli, które występują na powierzchni komórek mięśniowych, gruczołowych czy nerwowych. W wyniku aktywacji tych receptorów mięśnie gładkie oskrzeli się rozkurczają, a oskrzela rozszerzają, przez co wentylacja płuc jest lepsza, a powietrze może swobodnie przepływać w drogach oddechowych. Salbutamol również wpływa na pobudzenie przemiany materii poprzez zwiększenie stężenia glukozy, a także kwasów tłuszczowych. Najczęściej salbutamol stosuje się w postaci wziewnej, dzięki czemu działanie leku jest szybsze. Po zastosowaniu doustnym lek jest szybko wchłaniany, a jego działanie rozpoczyna się już po ok. 30 minutach, osiąga maksymalne stężenie po ok. 2 godzinach i utrzymuje się w organizmie maksymalnie przez kolejnych 12 godzin. Biodostępność salbutamolu po zastosowaniu doustnym to 50%. Przy zastosowaniu wziewnym 10-20% dawki leku przedostaje się do dolnych dróg oddechowych, a pozostała część (80-90%) wchłania się do krwioobiegu z przewodu pokarmowego. Substancja ta jest metabolizowana w wątrobie do siarczanu i zostaje wydalona z organizmu w ciągu 72 godzin – częściowo w postaci niezmienionej, w postaci siarczanu przez nerki (ok. 65-90%) oraz z kałem (4%).

Salbutamol występuje w postaci:

  • aerozolu wziewnego, aerozolu inhalacyjnego,
  • roztworu do wstrzykiwań,
  • roztworu do inhalacji z nebulizatora,
  • proszku do inhalacji,
  • zawiesiny,
  • syropu,

Wskazania do stosowania leku Salbutamol

Salbutamol to lek z grupy leków rozszerzających oskrzela, zwany również lekiem beta-adrenomimetycznym. Wskazaniami do stosowania leku Salbutamol są:

Leczenie astmy i skurczu oskrzeli – Salbutamol jest często stosowany jako lek przeciwdziałający skurczom oskrzeli i napadom astmy. Działa poprzez rozszerzenie oskrzeli i ułatwienie przepływu powietrza do płuc. Lek może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 6. roku życia.

Odwracalne stany skurczowe dróg oddechowych – Salbutamol może być stosowany w stanach, w których występują odwracalne skurcze dróg oddechowych, takich jak choroba obturacyjna płuc (COPD) i mukowiscydoza.

Stosowanie doraźne przed planowanym wysiłkiem fizycznym i przewidywanym kontaktem z alergenem – Salbutamol może być stosowany jako lek doraźny przed planowanym wysiłkiem fizycznym lub przed przewidywanym kontaktem z alergenem, który wywołuje napady duszności. W takim przypadku lek może pomóc w uniknięciu napadów duszności i poprawie oddychania.

Warto jednak pamiętać, że Salbutamol powinien by

Przeciwwskazania do stosowania leku Salbutamol

Przeciwwskazaniami do stosowania leku Salbutamol są:

Nadwrażliwość na substancję czynną leku lub którykolwiek z jego składników – osoby, które są nadwrażliwe na salbutamol lub jakikolwiek inny składnik leku, powinny unikać jego stosowania. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej na lek, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Zapobieganie niepowikłanemu porodowi przedwczesnemu (nie dotyczy leku w postaci dożylnej) – Salbutamol może hamować skurcze macicy, co może zwiększać ryzyko powikłań w przypadku porodu przedwczesnego. Z tego powodu Salbutamol jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, które nie są w fazie porodu.

Zapobieganie poronieniu zagrażającemu – Podobnie jak w przypadku porodu przedwczesnego, Salbutamol może hamować skurcze macicy i zwiększać ryzyko powikłań w przypadku zagrożenia poronieniem. Salbutamol jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży w sytuacji zagrożenia poronieniem.

Wystąpienie w przeszłości objawów zagrażających życiu (jak np. zaburzenia pracy serca) po zastosowaniu salbutamolu – Osoby, które w przeszłości miały objawy zagrażające życiu, takie jak problemy z pracą serca, po zastosowaniu Salbutamolu, powinny unikać stosowania tego leku. Lekarz może zalecić inne leczenie w przypadku astmy lub innych stanów, w których Salbutamol jest przeciwwskazany.

Dawkowanie leku Salbutamol

Dawkę, częstość stosowania, a także czas trwania leczenia ustalany jest przez lekarza. Sama dawka natomiast uzależniona jest od czynników tkj. wiek pacjenta, masa ciała, jednostka chorobowa czy choroby towarzyszące np. niewydolność wątroby czy zaburzenia czynności nerek.

Dawkowanie

  • lek w postaci aerozolu inhalacyjnego, proszku do inhalacji – maksymalna dobowa dawka, którą stosuje się u osób dorosłych, a także u dzieci i młodzieży powyżej 4. roku życia to 800 μg. Pojedyncza dawka – stosowana w celu przerwania skurczu oskrzeli lub zapobiegawczo przed wysiłkiem fizycznym lub kontaktem z alergenem – to 200 μg. Dawkę taką można zastosować maksymalnie 4 razy na dobę.
  • lek w postaci płynu do inhalacji z nebulizatora – maksymalna dobowa dawka, którą stosuje się u osób dorosłych, a także u dzieci i młodzieży powyżej 4. roku życia to 20 mg. W warunkach szpitalnych dawkę tę można zwiększyć dwukrotnie czyli do 40 mg. W przypadku dzieci, które nie ukończyły 4. roku życia, należy rozważyć stosowanie leku w innej postaci.
  • w przypadku niemowląt oraz małych dzieci, u których stosuje się lek w postaci wziewnej, wykorzystywana jest tzw. komora inhalacyjna Babyhaler, która pozwala na dostarczenie dziecku odpowiedniej dawki leku.
  • lek podawany podskórnie, domięśniowo i dożylnie – maksymalna dobowa dawka, którą można stosować u osób dorosłych, to 3 mg.
  • lek w postaci syropu podawanego doustnie – maksymalna dobowa dawka stosowana u osób dorosłych, a także u młodzieży powyżej 12. roku życia, to 16 mg. Maksymalna dobowa dawka – stosowana u dzieci w wieku od 2 do 12 lat – to 8 mg.
  • lek w postaci tabletek przeznaczonych do stosowania doustnego – maksymalna dobowa dawka stosowana u osób dorosłych, a także u młodzieży powyżej 12. roku życia, to 32 mg. Maksymalna dobowa dawka – stosowana u dzieci w wieku od 2 do 12 lat – to 24 mg.

Środki ostrożności związane ze stosowaniem leku Salbutamol

  1. Pacjenci z ciężką postacią astmy, a także jej niestabilnym przebiegiem, nie powinni stosować leku Salbutamol jako jedyny preparat w leczeniu astmy. Najczęściej dodatkowo włączany jest kortykosteroid w postaci doustnej lub wziewnej.
  2. Dawkę leku ustala lekarz. To lekarz również decyduje o jej zmniejszeniu lub zwiększeniu na podstawie dokładnej oceny czynności układu oddechowego. W sytuacji, gdy pacjent czuje że musi częściej stosować lek powinien zgłosić się do lekrza.
  3. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby:
  • z tyreotoksykozą
  • równolegle stosujące ksantyny, steroidy, leki moczopędne nieoszczędzające potas – ryzyko hipokaliemii,
  • z nadczynnością tarczycy,
  • z padaczką,
  • z nadciśnieniem tętniczym – ryzyko wzrostu ciśnienia,
  • z tętniakiem,
  • z cukrzycą – ryzyko wzrostu stężenia glukozy we krwi,
  • z kardiomiopatią przerostową,
  • z tachyarytmią,
  • z guzem chromatochłonnym nadnerczy.
  1. Objawy takie jak duszność oraz ból w klatce piersiowej w trakcie leczenia z zastosowaniem Salbutamolu powinny skłonić pacjenta do wizyty u lekarza – może być to objawem niedokrwienia mięśnia sercowego.
  2. Lek może mieć wpływ na zahamowanie czynności skurczowej macicy, co należy brać pod uwagę u kobiet w okresie porodu.
  3. W trakcie trwania leczenia należy kontrolować stężenie mleczanów w surowicy, z uwagi na to, że jego wzrost może doprowadzić do duszności i hiperwentylacji. W efekcie można podejrzewać, że leczenie astmy nie jest skuteczne.
  4. Kobiety będące w ciąży nie powinny stosować żadnego leku bez konsultacji z lekarzem. Stosowanie tego leku w ciąży jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści dla matki są znacznie większe niż ryzyko dla płodu. Leku w postaci roztworu do iniekcji nie wolno stosować przed 22 tygodniem ciąży, a także w celu zapobiegania przedwczesnemu porodowi u kobiet, które mają stwierdzoną chorobę niedokrwienną serca lub mają predyspozycje do jej wystąpienia, u kobiet z wewnątrzmacicznym obumarciem płodu, ze stwierdzoną letalną wadą wrodzoną rozwojową u płodu, letalną malformacją chromosomalną, a także w innych przypadkach, gdzie przedłużanie ciąży jest zagrożeniem.
  5. Kobiety w okresie laktacji powinny poradzić się lekarza w kwestii stosowania leku Salbutamol. Zazwyczaj stosowanie tego preparatu przez kobiety karmiące piersią jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki są znacznie wyższe niż ryzyko dla płodu.

Interakcje leku Salbutamol z innymi preparatami

Przed rozpoczęciem leczenia z zastosowaniem preparatu Salbutamol należy poinformować lekarza o wszystkich stosowanych ostatnio i obecnie lekach, również tych, które są dostępne bez recepty. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania równolegle:

  • innych leków, które pobudzają receptory adrenergiczne tkj. adrenalina czy pseudoefedryna – ryzyko niekorzystnego działania na układ sercowo-naczyniowy a także wystąpienia ciężkich skutków ubocznych. W przypadku absolutnej konieczności dopuszczalne jest jedynie stosowanie leku Salbutamol w postaci wziewnej.
  • leków, które blokują receptory adrenergiczne typu beta tkj. metroprolol – ryzyko hamowania działania salbutamolu, a także ryzyko skurczu oskrzeli u osób z astmą,
  • leków trójpierścieniowych przeciwdepresyjnych oraz inhibitorów MAO – ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, ostrożność należy zachować również przez okres 14 dni od zakończenia stosowania tych preparatów;
  • glikozydów nasercowych, chinidyny, innych leków przeciwarytmicznych – ryzyko wystąpienia zaburzeń pracy serca,
  • leków przeciwcukrzycowych – ryzyko osłabienia ich działania,
  • pochodnych ksantyny, leków moczopędnych oraz leków przeczyszczających – ryzyko wystąpienia ciężkiej hipokaliemii, kontrolnie należy wykonywać badania krwi.

Z czym nie łączyć leku Salbutamol

Nie zaleca się stosowania salbutamolu jednocześnie z nieselektywnymi lekami beta-adrenolitycznymi, takimi jak propranolol. Beta-adrenolityki są zwykle stosowane do leczenia nadciśnienia, niektórych rodzajów arytmii serca oraz migreny. Jednoczesne stosowanie tych leków z salbutamolem może prowadzić do obniżenia skuteczności salbutamolu oraz wzrostu ryzyka niepożądanych reakcji sercowo-naczyniowych.

Czytaj więcej: Z czym nie łączyć leku Salbutamol

Skutki uboczne leku Salbutamol

Drżenie po Salbutamol Drżenie jest najczęstszym działaniem niepożądanym występującym przy stosowaniu Salbutamolu, które pojawia się u więcej niż 1 na 10 pacjentów. Objawia się ono niekontrolowanymi, często szybkimi ruchami różnych części ciała, najczęściej dłoni. Chociaż zazwyczaj jest to objaw łagodny, może utrudniać codzienne czynności wymagające precyzji, takie jak pisanie czy używanie drobnych narzędzi. Drżenie zwykle mija samoistnie w miarę regularnego stosowania leku i adaptacji organizmu, ale jeśli jest uciążliwe i utrzymuje się, warto skonsultować to z lekarzem.

Ból głowy po Salbutamol Ból głowy jest dość typowym efektem ubocznym Salbutamolu, występującym mniej często niż drżenie, ale nadal dość często. Objaw ten zazwyczaj jest łagodny i przemija samodzielnie, ale może czasami przybierać formę intensywnego bólu głowy, co zmusza do przyjmowania leków przeciwbólowych. Ból głowy po Salbutamol zwykle nie wymaga specjalnej interwencji medycznej, chyba że staje się wyjątkowo silny lub częsty.

Przyspieszenie akcji serca po Salbutamol Salbutamol może powodować przyspieszenie akcji serca, znane jako tachykardia, oraz kołatanie serca. To często spotykane skutki uboczne, które mogą niepokoić, szczególnie pacjentów cierpiących na inne schorzenia kardiologiczne. Objawy te zazwyczaj są krótkotrwałe i ustępują po kilku minutach od zastosowania leku. Jeśli jednak tachykardia jest silna lub utrzymuje się, warto zwrócić na to uwagę lekarza prowadzącego.

Kurcze mięśni po Salbutamol Kurcze mięśni są kolejnym z możliwych działań niepożądanych Salbutamolu, objawiającymi się nagłym, bolesnym skurczem mięśni, najczęściej w nogach, rękach lub w okolicach brzucha. Jest to dolegliwość mniej powszechna niż drżenie czy ból głowy, ale może być bardzo uciążliwa. Kurcze zazwyczaj mijają samoistnie, jednak regularne występowanie tych objawów powinno być skonsultowane z lekarzem.

Hipokaliemia po Salbutamol Hipokaliemia, czyli obniżony poziom potasu we krwi, jest rzadkim, ale potencjalnie poważnym skutkiem ubocznym. Objawy hipokaliemii mogą obejmować osłabienie mięśni, zmęczenie, zaburzenia rytmu serca oraz zmiany w zachowaniu. Jest to stan, który może wymagać interwencji medycznej, szczególnie jeśli pacjent odczuwa znaczące objawy lub cierpi na choroby serca.

Rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych po Salbutamol Rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych jest rzadkim działaniem niepożądanym, które może prowadzić do obniżenia ciśnienia krwi, zawrotów głowy i omdleń. Chociaż zazwyczaj nie jest to stan zagrożenia życia, może powodować dyskomfort i wymagać konsultacji medycznej, szczególnie jeśli objawy te są nowe lub zaskakujące dla pacjenta.

Zaburzenia rytmu serca po Salbutamol Zaburzenia rytmu serca, takie jak nieregularne lub przyspieszone bicie serca, występują bardzo rzadko, ale są jednymi z najpoważniejszych potencjalnych skutków ubocznych Salbutamolu. Takie stany mogą wymagać natychmiastowej pomocy medycznej, szczególnie jeśli są towarzyszą inne objawy, takie jak ból w klatce piersiowej, duszności czy omdlenia.

Nadpobudliwość po Salbutamol Nadpobudliwość to bardzo rzadki skutek uboczny, który może objawiać się zwiększonym napięciem mięśniowym, drażliwością, niepokojem i problemami ze snem. Ta reakcja na Salbutamol jest na ogół krótkotrwała i ustępuje po odstawieniu leku. Jeśli objawy są szczególnie dokuczliwe lub utrzymują się, konsultacja z lekarzem jest zalecana.

Sztywność mięśni po Salbutamol Sztywność mięśni jest bardzo rzadkim działaniem niepożądanym, które może powodować trudności w poruszaniu się i wykonywaniu codziennych czynności. Objaw ten zwykle mija samoistnie po zaprzestaniu stosowania Salbutamolu. Jeśli objawy są poważne lub utrzymują się dłużej niż zwykle, warto porozmawiać o tym z lekarzem.

Czytaj więcej: Skutki uboczne leku Salbutamol

Pytania naszych Pacjentów

Czy Salbutamol jest na receptę?

W większości krajów Salbutamol jest lekiem na receptę. W niektórych krajach może być dostępny również bez recepty w postaci doustnej lub wziewnej, ale zwykle jest to w niskiej dawce i tylko w celu leczenia łagodnych objawów astmy lub duszności. W każdym przypadku, przed rozpoczęciem stosowania Salbutamolu, zaleca się konsultację z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniej dawki oraz wykluczenia przeciwwskazań i skutków ubocznych.

Czy Salbutamol to steryd?

Nie, Salbutamol nie jest sterydem. Salbutamol należy do grupy leków zwanych beta-agonistami, które działają na receptory beta-adrenergiczne w układzie oddechowym. Lek ten powoduje rozszerzenie oskrzeli i ułatwia oddychanie.

Na co pomaga Salbutamol? Kiedy go stosować?

Salbutamol jest stosowany w leczeniu objawów astmy i innych chorób układu oddechowego, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i obturacja oskrzeli. Lek ten należy stosować tylko wtedy, gdy występują objawy takie jak duszność, kaszel lub skurcz oskrzeli. Dawkowanie Salbutamolu oraz częstotliwość jego stosowania zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta i charakteru jego objawów, a zalecenia te powinien wydać lekarz.

Czy Salbutamol jest bezpieczny?

Tak, Salbutamol jest uznawany za stosunkowo bezpieczny lek w leczeniu astmy i innych chorób układu oddechowego, gdy jest stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jak szybko działa Salbutamol?

Salbutamol jest lekiem wziewnym stosowanym w leczeniu astmy i innych chorób układu oddechowego. Przyjęcie leku powoduje krótkotrwałe (trwające 4-6 godzin) rozszerzenie oskrzeli, które występuje w ciągu około 5 minut po przyjęciu leku. Szybkość działania Salbutamolu zależy od sposobu podania leku oraz indywidualnych potrzeb pacjenta i charakteru jego objawów.

Czy Salbutamol można podawać na noc?

Tak, w niektórych przypadkach Salbutamol można podawać na noc, jeśli pacjent ma objawy astmy lub innych chorób układu oddechowego, takie jak duszność, kaszel lub skurcz oskrzeli, które utrudniają mu sen. Jednak zalecana częstotliwość podawania Salbutamolu powinna być ustalona indywidualnie przez lekarza i powinna uwzględniać potrzeby pacjenta oraz charakter i nasilenie objawów. W przypadku pacjentów z łagodną astmą, lekarz może zalecić stosowanie Salbutamolu tylko w razie potrzeby, podczas gdy pacjenci z cięższą astmą lub ciężkimi objawami mogą potrzebować regularnego stosowania Salbutamolu, także na noc.

Co ile brać Salbutamol?

Zazwyczaj zaleca się stosowanie Salbutamolu w przypadku wystąpienia duszności lub skurczów oskrzeli. Zwykle zaleca się stosowanie Salbutamolu nie częściej niż co 4-6 godzin, ale jeśli pacjent ma cięższe objawy, może być konieczne podanie dawki częściej. Pacjent powinien zawsze stosować Salbutamol zgodnie z zaleceniami lekarza.

Nie ma odpowiedzi na Twoje pytanie dotyczące leku Salbutamol? Zapytaj o nie lekarza za darmo.

Zadaj pytanie lekarzowi

Zadaj pytanie do lekarza anonimowo i bezpłatnie.

O leku

Substancja czynnaSalbutamolum
DostępnośćLek dostępny na receptę
ProducentPOLFA

Źródła

Pokaż źródła

Zamienniki dla leku Salbutamol

Aspulmo.

Ostatnia aktualizacja: 21 czerwca 2024