Metadon (Methadone)

Metadon jest to lek o silnym działaniu przeciwbólowym zaliczany do opioidów. Preparat ten stosowany jest w leczeniu zespołu abstynencji od alkaloidów opium, leczeniu substytucyjnym uzależnień od heroiny i morfiny, w leczeniu bólu nowotworowego oraz w analgezji pooperacyjnej jako lek drugiego rzędu.

Działanie Metadon

Lek Metadon jest to preparat wykazujący silne działanie przeciwbólowe o charakterze agonisty opioidowego. Lek ten po podaniu pozajelitowym działa 2-krotnie silniej od podania doustnego. Dostępność biologiczna metadonu to 85%. Pierwsze efekty działania leku występują już po 30-60 min od podania doustnego oraz kilka minut po podaniu dożylnym. Szczyt działania leku przypada na 1,5-2 godziny, lek działa przez 4-8 godzin. Metabolizowany jest w wątrobie, wydalany wraz z moczem oraz z żółcią w postaci nieczynnych metabolitów. Po nagłym odstawienia Metadonu możliwe jest wystąpienie objawów zespołu odstawienia. Objawy te jednak mają łagodniejszy przebieg niż w przypadku nagłego odstawienia morfiny.

Wskazania do stosowania leku Metadon

Wskazania do stosowania leku metadon obejmują:

  • Terapia substytucyjna w leczeniu uzależnienia od opioidów: Metadon jest często stosowany jako środek agonisty opioidowego w terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów, takich jak heroina. Stosowanie metadonu pozwala na kontrolowanie objawów odstawiennych i łagodzenie bólu, jednocześnie zmniejszając zachowania ryzykowne związane z uzależnieniem.
  • Leczenie przewlekłego bólu: Metadon może być stosowany jako lek przeciwbólowy w przypadku przewlekłego bólu, który jest oporny na inne leki przeciwbólowe, szczególnie w przypadku bólu neuropatycznego i nowotworowego. Długotrwałe działanie metadonu sprawia, że jest on wyjątkowo przydatny dla pacjentów, którzy potrzebują stałego łagodzenia bólu.
  • Leczenie bólu ostrym: W niektórych przypadkach, metadon może być stosowany jako lek przeciwbólowy w przypadku ostrego bólu, gdy inne leki opioidowe nie są wystarczająco skuteczne lub są przeciwwskazane.
  • Leczenie objawów odstawiennych od opioidów: Metadon może być stosowany w leczeniu objawów odstawiennych u osób przechodzących przez detoksykację opioidową, szczególnie w przypadku osób z długotrwałym uzależnieniem. Lek ten pozwala na stopniowe wycofywanie się z opioidów, łagodząc objawy odstawiennych.
  • Palliatywna opieka: W opiece paliatywnej, metadon może być stosowany dla łagodzenia bólu u pacjentów z zaawansowanymi chorobami przewlekłymi, takimi jak rak. Ze względu na swoje długotrwałe działanie, metadon jest szczególnie przydatny dla pacjentów wymagających ciągłego łagodzenia bólu w opiece hospicyjnej.

Przeciwwskazania do stosowania leku Metadon

Przeciwwskazania do stosowania metadonu obejmują:

  • Nadwrażliwość na metadon: Pacjenci z uczuleniem na metadon lub którykolwiek ze składników leku nie powinni stosować metadonu. Objawy uczulenia mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk, trudności z oddychaniem lub inne reakcje alergiczne.
  • Niewydolność oddechowa: Osoby z ciężką niewydolnością oddechową, zwłaszcza bez odpowiedniego nadzoru medycznego, nie powinny stosować metadonu, gdyż lek ten może powodować depresję oddechową, co z kolei może prowadzić do niewydolności oddechowej, a nawet śmierci.
  • Nieprawidłowości przewodzenia serca: Pacjenci z zaburzeniami przewodzenia serca, takimi jak zespół długiego QT, nie powinni stosować metadonu, ponieważ lek może wydłużyć odstęp QT i zwiększyć ryzyko wystąpienia poważnych arytmii serca.
  • Niewydolność wątroby: Osoby z ciężką niewydolnością wątroby powinny unikać stosowania metadonu, ponieważ lek jest metabolizowany przez wątrobę, a jego stosowanie może prowadzić do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych i toksyczności.
  • Stosowanie jednocześnie z lekami powodującymi interakcje: Metadon może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych lub osłabienia skuteczności jednego lub obu leków. Przykłady leków, które mogą wchodzić w interakcje z metadonem, to: leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwbakteryjne, leki przeciwwirusowe, leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny i inne opioidy. Pacjenci powinni informować swojego lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych interakcji.
  • Ciąża i karmienie piersią: Stosowanie metadonu w czasie ciąży i karmienia piersią jest przeciwwskazane, o ile nie jest to ściśle zalecone przez lekarza. Metadon może przenikać przez łożysko, wpływając na rozwój płodu, oraz być wydalany w mleku matki, co może mieć wpływ na dziecko karmione piersią.

Dawkowanie leku Metadon

Lek Metadon powinno się stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. To lekarz ustala dawkowanie, częstotliwość stosowania oraz czas trwania leczenia.

Dawkowanie p.o.:

  • w celu leczenia uzależnienia od opioidów – w tym przypadku dawkowanie jest zależne od stopnia uzależnienia pacjenta i powinno ono być zgodne ze schematem odtrucia. Najczęściej początkowa dawka to 15-20 mg. W sytuacji, gdy objawy abstynencyjne nadal będą się utrzymywały to możliwe jest zwiększenie dawki leku.
  • W celu leczenia bólu nowotworowego/pooperacyjnego – w tym przypadku dawkowanie jest uzależnione od stopnia nasilenia bólu, a także reakcji pacjenta na lek. Zazwyczaj stosowana dawka u osób dorosłych to 2,5 – 10 mg przyjmowane co 3-8 godzin.

Środki ostrożności związane ze stosowaniem leku Metadon

Istnieją sytuacje, w których stosowanie Metadonu powinno się odbywać z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Szczególną ostrożność – podczas stosowania Metadonu – powinny zachować osoby:

  • w podeszłym wieku,
  • osłabione,
  • u których występują poważne zaburzenia czynności nerek i wątroby,
  • z organiczną chorobą serca,
  • z niedoczynnością tarczycy,
  • z chorobą Addisona,
  • z rozrostem gruczołu krokowego,
  • ze zwężeniem cewki moczowej,
  • cierpiące na uporczywe zaparcia,
  • stosujące równoległe inne leki opioidowe.

W powyższych przypadkach Metadon należy stosować w zmniejszonych dawkach początkowych i z zachowaniem szczególnej ostrożności.

Lek Metadon może prowadzić do uzależnienia.

Na osłabienie działania Metadonu wpływ mają preparaty tkj.:

  • fenytoina,
  • fenobarbital,
  • karbamazepina,
  • ryfampicyna,
  • efawirenz,
  • rytonawir,

Na nasilenie działania metadonu wpływ mają preparaty tkj.:

  • klonidyna,
  • erytromycyna,
  • cymetydyna,
  • cyprofloksacyna,
  • fluwoksaminy,
  • sertraliny,
  • leki przyciwgrzybiczne (m.in. ketokonazol).

Metadon wpływa na nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy etanolu, leków uspokajających, leków nasennych, innych leków opioidowych, pochodnych fenotiazyny, wziewnych anestetyków.

Metadon nie wykazuje interakcji z disulfiramem.

Podczas stosowania czystych agonistów receptorów opioidowych równolegle z czystymi antagonistami opioidowymi, częściowymi agonistami lub antagonistami wykazującymi aktywność agonistyczną (m.in. nalokson, naltrekson, pentazocyna, nalbufina, butorfanol, buprenorfina) może dojść do zespołu odstawienia.

Z czym nie łączyć leku Metadon (Methadone)

Kannabidiol, gabapentyna, pregabalina: Stosowanie tych leków w połączeniu z metadonem może zwiększyć ryzyko przedawkowania, depresji oddechowej i innych poważnych problemów zdrowotnych. Konieczna jest ostrożność i ścisła kontrola medyczna przy równoczesnym stosowaniu tych substancji.

Antybiotyki (ryfampicyna, klarytromycyna, erytromycyna), leki przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol, ketokonazol), leki przeciwwirusowe (delawirdyna, newirapina, dydanozyna, stawudyna, zydowudyna, rytonawir, efawirenz): Równoczesne stosowanie tych leków z metadonem może prowadzić do nasilenia lub zmiany skuteczności metadonu, zwiększając ryzyko poważnych skutków ubocznych, w tym zaburzeń rytmu serca i oddychania.

Leki przeciwpadaczkowe (barbiturany, karbamazepina, fenytoina): Mogą zmniejszać skuteczność metadonu poprzez indukcję enzymów wątrobowych, co wymaga dostosowania dawki.

Leki przeciwbiegunkowe (difenoksylat, loperamid) i leki przeciwdepresyjne (citalopram, duloksetyna, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, sertralina, wenlafaksyna, amitryptylina, klomipramina, imipramina, nortryptylina): Mogą zwiększać ryzyko depresji oddechowej, szczególnie w połączeniu z metadonem.

Leki uspokajające i nasenne (barbiturany, pochodne benzodiazepiny): Stosowanie tych leków razem z metadonem zwiększa ryzyko głębokiej sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki. Wymaga to ograniczenia dawek i czasu trwania terapii, a także monitorowania pacjenta.

Silne środki przeciwbólowe i leki stosowane w chorobach serca (morfina, butorfanol, nalbufina, pentazocyna, chinidyna, werapamil): Stosowanie tych leków z metadonem może wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo obu substancji, wymagając ostrożności i monitorowania.

Alkohol i sok grejpfrutowy: Nie należy spożywać alkoholu ani pić soku grejpfrutowego podczas leczenia metadonem. Alkohol i składniki soku grejpfrutowego mogą nasilać działania niepożądane metadonu, takie jak zaburzenia oddychania i zmiany w ciśnieniu krwi, co może prowadzić do poważnych zagrożeń dla zdrowia.

Czytaj więcej: Z czym nie łączyć leku Metadon (Methadone)

Skutki uboczne leku Metadon (Methadone)

Problemy oddechowe i sercowo-naczyniowe:

  • Depresja oddechowa, zatrzymanie oddechu oraz zapaść krążeniowa, które mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, w tym wstrząsu i zatrzymania serca.
  • Zmiany w rytmie serca, takie jak tachykardia, bradykardia, skurcze dodatkowe, a przy dużych dawkach możliwość wystąpienia częstoskurczów typu torsade de pointes.

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne:

  • Często występujące zawroty głowy i uczucie pustki w głowie, które mogą się nasilać przy wstawaniu.
  • Zaburzenia emocjonalne takie jak euforia, dysforia, bezsenność, pobudzenie i dezorientacja.
  • Zaburzenia widzenia oraz zwężenie źrenic.

Problemy z układem pokarmowym: Częste nudności i wymioty, a także zaparcia, które mogą być wynikiem wpływu opioidów na motorykę przewodu pokarmowego.

Zaburzenia urologiczne i hormonalne:

  • Zatrzymanie moczu oraz trudności w oddawaniu moczu, które wynikają z wpływu metadonu na mięśnie gładkie dróg moczowych.
  • Zmniejszenie libido i impotencja, które mogą być efektem wpływu opioidów na równowagę hormonalną.

Inne rzadsze skutki uboczne:

  • Bóle głowy i krótkotrwała utrata przytomności.
  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, różne reakcje skórne, w tym pokrzywka i rzadziej pokrzywka krwotoczna.
  • Spadek ciśnienia krwi oraz skurcze dróg żółciowych.

Zaburzenia metaboliczne i oddechowe:

  • Anoreksja i niski poziom cukru we krwi, które mogą wpływać na ogólny stan zdrowia i samopoczucie pacjenta.
  • Bezdech senny, który może prowadzić do chronicznego zmęczenia i innych problemów zdrowotnych.

Ryzyko uzależnienia: Istnieje ryzyko uzależnienia od metadonu, nawet przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami lekarza, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnego leczenia w ramach programów odwykowych.

Te skutki uboczne mogą wymagać różnych form interwencji, od prostej zmiany położenia ciała (na przykład leżenia w celu zmniejszenia zawrotów głowy), przez farmakologiczne wsparcie (np. leki przeciwwymiotne), aż po pilną interwencję medyczną w przypadku ciężkich reakcji sercowo-naczyniowych czy oddechowych. Każdy z tych objawów powinien być monitorowany przez lekarza prowadzącego, który dostosuje leczenie do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Czytaj więcej: Skutki uboczne leku Metadon (Methadone)

Pytania naszych Pacjentów

Czy Metadon uzależnia?

Tak, metadon może powodować uzależnienie, gdyż działa na receptory opioidowe w mózgu, podobnie jak inne opioidy. Jednakże, stosowany pod kontrolą medyczną, metadon jest używany jako lek w terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od innych opioidów.

Czy Metadon jest na receptę?

Tak, Metadon dostępny jest tylko na receptę.

Czy Metadon jest silniejszy od Morfiny?

Metadon jest silniejszy od morfiny pod względem działania przeciwbólowego, a także ma dłuższy okres działania. Jednak siła działania może się różnić w zależności od dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta na lek oraz sposobu podania.

Jaki smak ma Metadon?

Smak metadonu może być opisywany jako gorzki, słodkawy lub mdły, w zależności od postaci leku i producenta.

Nie ma odpowiedzi na Twoje pytanie dotyczące leku Metadon (Methadone)? Zapytaj o nie lekarza za darmo.

Zadaj pytanie lekarzowi

Zadaj pytanie do lekarza anonimowo i bezpłatnie.

O leku

Substancja czynnaMethadoni hydrochloridum
DostępnośćLek dostępny na receptę
ProducentDelfarma

Źródła

Pokaż źródła

Ostatnia aktualizacja: 15 czerwca 2024