Data aktualizacji: 24.09.2020
lek. Michał Długaszek
Konsultacja merytoryczna: lek. Michał Długaszek
Absolwent Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach na Wydziale Lekarskim w Zabrzu.
Numer Prawa Wykonywania Zawodu: 3405468

Krążek antykoncepcyjny (inaczej też pierścień dopochwowy) należy do jednej z metod antykoncepcji hormonalnej. Jest on alternatywą dla tradycyjnych tabletek antykoncepcyjnych czy plastrów hormonalnych. Jego skuteczność jest wysoka. Pierścień taki zawiera 2 hormony o nazwie etonogestrel i etynyloestradiol. Te 2 hormony są odpowiednikami estrogenu i progesteronu, które są hormonami kobiecymi. Krążek dopochwowy ma okrągły kształt, jest bezzapachowy i bezbarwny. Każdy krążek przeznaczony jest do jednorazowego użytku i wystarcza na 1 miesiąc.

Pierścień dopochwowy – opis i ogólne zasady działania

Krążek antykoncepcyjny (inaczej też pierścień dopochwowy) należy do jednej z metod antykoncepcji hormonalnej. Jest on alternatywą dla tradycyjnych tabletek antykoncepcyjnych czy plastrów hormonalnych. Jego skuteczność jest wysoka. Pierścień taki zawiera 2 hormony o nazwie etonogestrel i etynyloestradiol. Te 2 hormony są odpowiednikami estrogenu i progesteronu, które są hormonami kobiecymi. Krążek dopochwowy ma okrągły kształt, jest bezzapachowy i bezbarwny. Każdy krążek przeznaczony jest do jednorazowego użytku i wystarcza na 1 miesiąc.

Umieszczanie krążka antykoncepcyjnego w pochwie

Krążek dopochwowy – jak sama nazwa wskazuje – umieszcza się w pochwie w pierwszym dniu cyklu (1 dnia miesiączki). Pierścień jest elastyczny, jego średnica wynosi ok. 5 cm a grubość ok. 4 mm, więc każda kobieta jest w stanie zrobić to samodzielnie (umieszczanie krążka jest zbliżone do aplikacji tamponów). Istnieją również specjalne aplikatory (dostępne w aptekach), które mogą usprawnić umieszczanie krążka w pochwie do czasu, aż kobieta nabierze wprawy. Na początku należy dokładnie umyć ręce oraz przyjąć wygodną pozycje – taka jak podczas aplikacji tamponu – kucając lub też opierając jedną nogę o toaletę czy o wannę. Pierścień należy ścisnąć palcami jednej dłoni i wsunąć do pochwy, dopychając go delikatnie, tak aby nie mógł wypaść. Jeżeli pierścień nie jest wyczuwalny, nie wywołuje dyskomfortu i przylega do ścian pochwy to znaczy, że został prawidłowo włożony. Po umieszczeniu krążka ciepło, pochodzące z wnętrza organizmu (pochwy) powoduje, że pierścień cyklicznie uwalnia zawarte w sobie hormony. Hormony te z kolei wpływają na zahamowanie procesu jajeczkowania, a tym uniemożliwiają zagnieżdżenie się komórki jajowej w macicy i zapłodnienie. Po upływie 3 tygodni należy pierścień usunąć na okres 1 tygodnia. Usuwanie wykonuje się analogicznie do wkładania krążka – należy jego brzegi chwycić dwoma palcami. Po usunięciu krążka występuje tzw. krwawienie z odstawienia. Warto jednak wiedzieć, że również w tym czasie jest zachowana antykoncepcja. W celu kontynuowania zabezpieczenia należy ponownie – po upływie 7 dni od wyciągnięcia poprzedniego krążka – umieścić w pochwie nowy krążek. Zaleca się, aby wyciąganie i umieszczanie krążka odbywała się w tej samej godzinie. Należy pamiętać, aby nie usuwać krążka również na czas zbliżenia płciowego.

Krążka dopochwowego nie należy stosować wraz z kapturkiem naszyjkowym, damską prezerwatywą czy diafragmą, ponieważ grozi to zakłóceniem działania krążka i zmniejszoną lub zerową skutecznością tej metody antykoncepcyjnej. Skuteczność prawidłowo zastosowanego pierścienia dopochwowego jest uznawana za bardzo wysoką. Krążek hamuje uwalnianie komórek jajowych, natomiast plemniki mają ograniczoną ruchliwość na skutek działania zagęszczonego śluzu szyjkowego. Pierścień dopochwowy sprzedawany jest tylko na receptę, a dostępny jest w większości aptek.

UWAGA!

Krążek dopochwowy nie może być stosowany przez kobiety będące w ciąży. W sytuacji, gdy dojdzie do zapłodnienia w trakcie stosowania pierścienia należy go jak najszybciej usunąć z pochwy i skorzystać z wizyty u ginekologa. W przypadku, gdy kobieta karmi piersią, a chciałaby korzystać z tej metody antykoncepcyjnej – powinna zasięgnąć porady lekarskiej.

Skuteczność krążka antykoncepcyjnego

Skuteczność każdej metody antykoncepcyjnej uzależniona jest od prawidłowego jej zastosowania. Tak samo jest w przypadku pierścienia dopochwowego – prawidłowo założony i wymieniany zgodnie z zaleceniami ma takie samo działanie antykoncepcyjne jak inne – bardziej popularne – metody antykoncepcji. Warto wiedzieć, że krążek dostarcza do organizmy mniej hormonów niż np. doustne tabletki antykoncepcyjne, ale nie wpływa to na obniżenie jego skuteczności. Taka dawka hormonów jest wystarczająca do zahamowania jajeczkowania, a tym samym uniemożliwienia zajścia w ciążę.

Problemy, które mogą wystąpić podczas stosowania krążka antykoncepcyjnego

Może się zdarzyć, że podczas stosowania pierścienia antykoncepcyjnego pojawią się tzw. sytuacje awaryjne. Na jakie sytuacje warto się przygotować i jak postępować w takich przypadkach?

  • Wypadnięcie krążka dopochwowego – warto wiedzieć, że aby utrzymać działanie antykoncepcyjne krążka może on przebywać poza pochwą do 3 godzin, po tym czasie jego skuteczność zostaje znacznie obniżona. Wszelkie informacje dotyczące postępowania w przypadku wypadnięcia czy usunięcia krążka z pochwy na czas dłuższy niż 3 godziny zostały umieszczone w ulotce dołączonej do opakowania pierścienia antykoncepcyjnego.
  • Pominięcie lub zapomnienie o wymianie/włożeniu nowego krążka – w takiej sytuacji należy postępować zgodnie z informacjami znajdującymi się w ulotce dołączonej do opakowania krążka dopochwowego.
  • Brak wystąpienia krwawienia z odstawienia – istnieją sytuacje – zwłaszcza po pierwszym miesiącu używania krążka – że krwawienie w przerwie nie wystąpi. Sytuacja wymaga kontaktu z lekarzem w momencie, gdy takie krwawienie nie wystąpi 2 razy pod rząd. Może to wskazywać na istniejącą ciążę.
  • Krwawienie pojawiające się w trakcie stosowania krążka – niewielkie krwawienia są dopuszczalne, jednak gdy krwawienia się nasilają należy skontaktować się z lekarzem.
  • Pojawienie się wymiotów lub biegunki – ani wymioty ani biegunka nie maja wpływu na skuteczność pierścienia antykoncepcyjnego.

Objawy niepożądane przy stosowaniu pierścienia antykoncepcyjnego

Skutki uboczne stosowania pierścienia dopochwowego mogą, ale nie muszą wystąpić. Do najczęściej zgłaszanych objawów niepożądanych zalicza się:

  • wahania nastroju;
  • ból głowy;
  • ból brzucha;
  • spadek libido;
  • nudności;
  • wrażliwość piersi;
  • trądzik;
  • uczucie ciała obcego w pochwie;
  • upławy;
  • zapalenie pochwy;
  • świąd w okolicy narządów płciowych;
  • wzrost wagi ciała.

Plusy i minusy stosowania krążka dopochwowego

Krążek dopochwowy jest alternatywą dla stosowania tradycyjnej antykoncepcji hormonalnej tkj. tabletki czy plastry antykoncepcyjne. Tak jak wszystkie metody również ta posiada plusy i minusy.

Plusy krążka dopochwowego:

  • Wygoda w stosowaniu – w odróżnieniu od tabletek antykoncepcyjnych nie trzeba o nim codziennie pamiętać – w ciągu miesiąca wystarczy go dwukrotnie umieścić w pochwie i jedynie dbać o to, aby nie wypadł.
  • Bezpieczny dla żołądka i jelit– krążek umieszcza się w pochwie, więc nie ma on żadnego wpływu na żołądek czy jelita.
  • Stosunkowo długi okres działania – 1 krążek starcza na okres 1 miesiąca (3 tygodnie działania w pochwie + 1 tydzień działania po wyjęciu krążka).
  • Skuteczność w działaniu – zastosowany zgodnie z przeznaczeniem i zaleceniami skutecznie zabezpiecza przed zajściem w ciążę.
  • Dopuszcza stosowanie męskiej prezerwatywy – stosując krążek dopochwowy możemy również dodatkowo zabezpieczać się używając męską prezerwatywę podczas stosunku płciowego.
  • Łagodniejszy dla organizmu – zmniejszona dawka hormonów nie wpływa na obniżenie skuteczności pierścienia, a jest łagodniejsza dla organizmu, przez co wpływa na zmniejszenie liczby ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
  • Zmniejszenie liczby plamień i krwawień śródcyklicznych.
  • Przyjazny dla kobiet – wiele kobiet jest usatysfakcjonowanych działaniem i używaniem pierścienia.

Minusy krążka dopochwowego:

  • Cena – krążek dopochwowy jest droższy od tradycyjnych metod antykoncepcyjnych tkj. tabletki doustne. Jego cena wynosi ok 50 zł (antykoncepcja wystarczająca na 1 miesiąc). Zdecydowanie niższą cenę uzyskamy kupując więcej niż 1 krążek (np. cena za 3 sztuki wynosi 120 zł).
  • Wady w budowie pochwy są przeciwwskazaniem do stosowania pierścienia antykoncepcyjnego.
  • Problemy z krzepliwością krwi są przeciwwskazaniem do stosowania krążka antykoncepcyjnego.
  • Krążek antykoncepcyjny nie uchroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, jak również nie zabezpiecza przed infekcjami.  
  • Niekiedy pierścień może wywoływać dyskomfort i być odbierany jako ciało obce w pochwie.
  • Zdarza się, że krążek może być wyczuwalny podczas stosunku płciowego (dotyczy to ok. 15 % ankietowanych kobiet i 30 % ankietowanych mężczyzn. Ten niewielki dyskomfort nie powinien być przesłanka do usunięcia pierścienia z pochwy, nawet jeżeli przyjmuje się, że krążek wyjęty z pochwy do 3 godzin nie traci swojego działania antykoncepcyjnego.

 Różnice pomiędzy krążkiem dopochwowym a tabletkami antykoncepcyjnymi

Tabletki antykoncepcyjne – czyli jedna z najbardziej popularnych metod antykoncepcyjnych wśród kobiet – wywołuje różne skutki uboczne, co sprawia, że niektóre kobiety nie mogą lub też nie chcą ich stosować. Dodatkowo niektóre panie mają problem z systematycznością i zdarza im się zapomnieć o zażyciu tabletki, przez co działanie antykoncepcyjne zostaje obniżone. Niekiedy przyjmowane stale leki sprawiają, że tabletki takie nie są skuteczne. Dobrą alternatywą dla tabletek jest właśnie krążek antykoncepcyjny. Pierścień dopochwowy jest wygodny w stosowaniu – trzeba o nim pamiętać 2 razy w ciągu miesiąca – w momencie, gdy umieszcza się krążek w pochwie i gdy – po 3 tygodniach – wyjmuje się go na okres 1 tygodnia.

Skuteczność krążka dopochwowego jest uznawana jako bardzo wysoka, a pomimo to zawiera on mniej hormonów niż tradycyjne tabletki. W związku z tym jego działanie na organizm jest łagodniejsze. Główną zaletą krążka – w porównaniu z tabletkami – jest zmniejszenie liczby skutków ubocznych wynikających z jego stosowania. Liczba krwawień śródcyklicznych jest ograniczona, miesiączki są mniej bolesne, a dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz mdłości znacznie ograniczone. Niestety, nie wszystkie kobiety mogą stosować pierścienie antykoncepcyjne: przeciwwskazaniem są problemy z krzepliwością krwi, niewydolność żylna, schorzenia wątroby, migreny oraz cukrzyca. Hormony z krążka są wchłaniane do organizmu przez śluzówkę pochwy, natomiast w przypadku tabletek hormony dostają się bezpośrednio do układu pokarmowego, co może mieć negatywne skutki (bóle żołądka, nudności, bóle brzucha, wymioty).

NuvaRing

NuvaRing to krążek antykoncepcyjny o średnicy 5,4 cm i grubości 4 mm. Jest elastyczny i przezroczysty. NuvaRing tak jak wszystkie krążki dopochwowe ma działanie antykoncepcyjne. Zawiera on 2 hormony: etonogestrel i etynyloestradiol, będące odpowiednikami progesteronu oraz estrogenu, które są uwalniane przez 24 godziny na dobę przez okres 3 tygodni. Pierścień umieszcza się w pochwie 1 dni cyklu miesiączkowego (czyli 1 dnia miesiączki) i powinien on zostać tam przez okres 3 tygodni. Nie należy go w tym czasie wyciągać nawet na krótki czas. Po okresie 3 tygodni należy zrobić 7- dniową przerwę, w trakcie której powinno nastąpić krwawienie z odstawienia. Po tym czasie umieszcza się w pochwie nowy krążek i tym samym rozpoczyna kolejny okres stosowania pierścienia. Istotne jest, aby wkładanie i wyjmowanie krążka odbywało się o tej samej godzinie. Należy również pamiętać o tym, aby systematycznie sprawdzać czy krążek nadal znajduje się w pochwie, ponieważ może się zdarzyć tak, że krążek wypadnie – najczęściej przy napinaniu mięśni pochwy (np. podczas stosunku, podczas wyjmowania tamponu, a nawet przy zwykłych zaparciach). Jeżeli dojdzie do wypadnięcia krążka należy go dokładnie oczyścić i ponownie umieścić w pochwie.

Skład NuvaRing:

  • 11,7 mg etonogestrelu (Etonogestrelum);
  • 2,7 mg etynyloestradiolu (Ethinylestradiolum).

Działania niepożądane, które mogą często wystąpić podczas stosowania NuvaRing:

  • bóle głowy, migrena;
  • wahania nastrojów, złe samopoczucie;
  • spadek libido;
  • nudności;
  • problemy skórne, trądzik;
  • zwiększona wrażliwość piersi;
  • zwiększone upławy, zapalenie pochwy;
  • ból podbrzusza;
  • uczucie cała obcego w pochwie, dyskomfort;
  • świąd w okolicy narządów płciowych;
  • wzrost masy ciała.  

Przeciwwskazania do stosowania NuvaRing (m.in.:):

  • nieprawidłowa budowa pochwy;
  • nadwrażliwość na jakikolwiek składnik preparatu;
  • problemy sercowo-naczyniowe;
  • zakrzepowe zapalenie żył, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa;
  • predyspozycje do występowania żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (dziedziczne lub nabyte) ;
  • choroba wieńcowa, dusznica bolesna (dławica piersiowa);
  • ciężka postać chorób zapalnych jelit;
  • ostre schorzenia wątroby;
  • krwawienie z dróg rodnych, którego przyczyny nie są znane;
  • krwawienia do jamy brzusznej;
  • palenie tytoniu po 35. r. ż.
  • ciąża i karmienie piersią;
  • przyjmowanie niektórych leków/preparatów zawierających substancje tkj.: fenytoina, fenobarbital, barbiturany, prymidon, karbamazepina i ryfampicyna oraz prawdopodobnie okskarbazepina, topiramat, felbamat, rytonawir, gryzeofulwina i preparaty zawierające ziele dziurawca;
  • nowotwory wątroby;
  • niektóre nowotwory złośliwe (zależne od hormonów płciowych) np. narządów płciowych, piersi, rak szyjki macicy;
  • niedobór witaminy C, S lub/i antytrombiny III;
  • rozległy zabieg operacyjny związany z długotrwałym unieruchomieniem;
  • rozległy zabieg operacyjny związany z długotrwałym unieruchomieniem,
  • migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi;
  • hipertriglicerydemia;
  • cukrzyca.

Plusy i minusy NuvaRing

Stosowanie krążków dopochwowych jest wygodne, ponieważ nie trzeba o nich pamiętać każdego dnia (tak jak w przypadku tabletek). Dodatkowo uwalniają one mniejszą dawkę hormonów przez co są łagodniejsze dla organizmu. Mogą skutecznie wyeliminować działania niepożądane, które często towarzyszą przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych. Ich cena jednak nie należy do najtańszych. W zależności od miejsca zakupu waha się od ok. 30 do 50 zł. Wiele kobiet chwali sobie jednak tę metodę antykoncepcji. Krążek dopochwowy jest dostępny tylko na receptę.


Stosowanie NuvaRing:

W przypadku, gdy nowy krążek zostanie założony z opóźnieniem należy przez pierwszych 7 dni stosowania krążka stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne. W sytuacji, gdy pierścień wypadł, ale czas w którym znajdował się on poza pochwą był krótszy niż 3 godziny to należy pierścień umyć wodą i jak najszybciej ponownie umieścić w pochwie. Jeżeli czas, w którym pierścień znajdował się poza pochwą był dłuższy niż 3 godziny (a był to 1 lub 2 tydzień stosowania krążka) należy pierścień jak najszybciej założyć i przez kolejnych 7 dni stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne. Jeżeli pierścień znajdował się poza pochwą przez dłużej niż 3 godziny, a był to 3 tydzień stosowania krążka należy go wyrzucić. W takim przypadku można od razu założyć nowy pierścień lub też odczekać 7 dni i dopiero wtedy założyć nowy pierścień.

Pierścień należy przechowywać w temperaturze od 2 do 8°C przez okres maksymalnie 36 miesięcy, a w temperaturze do  30°C przez okres maksymalnie 4 miesięcy.

Źródła

X